In Amerikaanse apotheken staan vrouwen tussen de 45 en 55 al weken in de rij voor oestrogeenpleisters. Fabrikanten draaien op volle capaciteit en komen alsnog tekort, sommige merken zijn maandenlang niet leverbaar. Artsen noemen het een mad scramble, een term die normaal voor griepvaccins en pijnstillers wordt gebruikt. NPR beschreef in maart hoe een arts vrouwen weken liet wachten op een dosis die ze tot vorig jaar bijna nooit voorschreef. In Nederland gebeurt er ondertussen weinig. Hier gebruikt slechts vijf procent van de vrouwen iets tegen overgangsklachten. Dat verschil is geen toeval, en het zegt iets over hoe we hier met vrouwenklachten omgaan.
Wat er in Amerika omslaat
Eind 2025 verwijderde de FDA een waarschuwing die ruim twintig jaar op alle hormoontherapie-verpakkingen stond. Die black box warning suggereerde een verhoogd risico op borstkanker, hartziekten en dementie, en kwam uit één onderzoek uit 2002, het Women's Health Initiative. Dat onderzoek is later op meerdere punten bekritiseerd. De gemiddelde leeftijd van de deelneemsters was 63, ruim boven de groep voor wie hormoontherapie tegenwoordig wordt voorgeschreven. Veel vrouwen kregen hogere doseringen dan nu gangbaar is, en de orale toediening die destijds werd onderzocht heeft een ander risicoprofiel dan de moderne pleister.
Toen die waarschuwing eraf ging, ging er iets stuk in de markt. In februari 2026 was het aantal voorschriften voor pleisters bij vrouwen tussen 45 en 54 met 184 procent gestegen. Eén op de twintig vrouwen in die leeftijdsgroep heeft nu een recept. Volgens fabrikanten kan de schaarste nog tot drie jaar duren, omdat productiecapaciteit voor estradiolpleisters niet snel kan worden opgeschaald.
Waarom Nederlandse vrouwen het niet pakken
In Nederland kan een huisarts hormoontherapie gewoon voorschrijven, en de zorgverzekeraar vergoedt het. Toch gebruikt slechts vijf procent het, een fractie van wat in Duitsland of België gebruikelijk is. Specialisten wijzen naar twee dingen. Het eerste is cultuur. Overgangsklachten worden vaak gezien als iets om doorheen te bijten, niet als iets dat een arts hoort op te lossen. Vrouwen melden hun symptomen later, en als ze ze melden krijgen ze vaker leefstijladvies dan een verwijzing.
Het tweede is de huisarts zelf. Menopauzezorg is in de Nederlandse opleiding geneeskunde slechts een paar uur lang aan bod gekomen, en bij- en nascholing is niet verplicht. Voor specialistische zorg is een patiënt aangewezen op een overgangspoli of -consulent, en die wachtlijsten zijn lang. Een patiëntenfolder van het Erasmus MC noemt als richtlijn dat hormoontherapie maximaal vijf jaar gebruikt zou moeten worden en niet meer dan tien jaar na de laatste menstruatie gestart hoort te worden. Die kaders zijn medisch verdedigbaar, maar in de praktijk pakt het zo uit dat veel huisartsen ze gebruiken om iets níet voor te schrijven, niet om iets juist wel te overwegen.
De angst die nooit is verdwenen
Bijna iedere vrouw tussen de veertig en zeventig kent iemand die iets met hormonen niet meer durft. De schrik die in 2002 ontstond, is nooit echt weggegaan. Vrouwen hoorden van hun moeder dat hormonen kanker veroorzaken, en dat verhaal blijft kleven, ook nu de wetenschap een gedetailleerder beeld geeft. Voor vrouwen die binnen tien jaar na de laatste menstruatie starten, lijkt het risicoprofiel volgens recente reviews milder dan eerder gedacht. Voor vrouwen die later beginnen, of die al een verhoogd cardiovasculair risico hebben, blijft voorzichtigheid op zijn plaats.
Tegelijk komt er nieuw onderzoek dat verder gaat dan opvliegers en stemmingswisselingen. Hormoontherapie wordt nu getest in combinatie met afslankmiddelen, en lijkt invloed te hebben op botdichtheid en hersengezondheid. Dat hormoontherapie het effect van Zepbound versnelt bij vrouwen na de overgang is een van de meest besproken bevindingen van afgelopen jaar. Ook de link tussen dalend oestrogeen en Alzheimer krijgt eindelijk serieus aandacht in onderzoekssubsidies.
Wat dit nu voor jou betekent
Als je tegen de overgang aan zit of er middenin, ligt de drempel om iets te doen lager dan je denkt. Niet iedereen heeft hormoontherapie nodig, en het hoeft ook geen pleister te zijn. Er zijn gels, sprays, tabletten en lokale vaginale opties, ieder met een eigen risicoprofiel. Wat de Nederlandse situatie vooral pijnlijk maakt, is dat veel vrouwen hun klachten niet eens benoemen bij de huisarts, omdat ze ervan uitgaan dat het er gewoon bij hoort. Perimenopauze kan al rond je dertigste beginnen, jaren voordat je laatste menstruatie komt. Dat verklaart waarom sommige vrouwen op hun veertigste opeens slecht slapen, prikkelbaar zijn of buikvet vasthouden zonder dat hun cyclus al onregelmatig is.
De boodschap van de Amerikaanse stormloop is niet dat iedereen aan de pleisters moet. Het is dat vrouwen er wel degelijk iets aan kunnen doen, en dat het taboe sneuvelt zodra de wetenschap minder zwart-wit gepresenteerd wordt. Zolang Nederlandse huisartsen daar niet in meebewegen, blijft die vijf procent verdacht laag. Het verschil tussen een vrouw die haar klachten draagt en een vrouw die ze laat behandelen, hoort niet de Atlantische Oceaan te zijn.