Op TikTok staan vrouwen in een kring te gillen, te schudden en op de grond te stuiptrekken alsof ze net een zombiefilm hebben overleefd. Geen grap, geen flashmob: dit heet een scream circle en het is inmiddels een van de snelst groeiende wellness-trends van het jaar. Duizenden video's, honderden begeleiders die sessies aanbieden, en een belofte die bijna te mooi klinkt: in twintig minuten je opgekropte stress eruit schreeuwen.
Het idee komt niet uit het niets. Scream circles zijn een losse, groepsvariant van wat therapeuten al jaren somatic release of trauma release exercises noemen: lichaamswerk dat ervan uitgaat dat stress en ongeziene emoties letterlijk in je spieren blijven vastzitten. Door te schudden, te gillen of een "volwassen driftbui" te gooien, zou je zenuwstelsel zich resetten. Maar klopt dat ook, of grijp je hier naar een placebo met een goede marketingafdeling?
Wat gebeurt er precies in een scream circle
Een typische sessie duurt tussen de dertig en zestig minuten en begint rustig: ademhalingsoefeningen, een korte warming-up, misschien een rondje waarin iedereen zegt waarom ze er zijn. Daarna bouwt de begeleider op naar fysieke ontlading. Je stampt, je schudt met je armen en benen, en op een gegeven moment mag iedereen tegelijk gillen, zo hard als nodig is. Sommige sessies eindigen met dansen tot je huilt, letterlijk de instructie die veel aanbieders geven.
Het komt voort uit Tension and Trauma Releasing Exercises (TRE), ontwikkeld door sociaal werker David Berceli. Zijn these: je lichaam heeft een natuurlijke schudreflex, vergelijkbaar met hoe dieren na een stressvolle situatie trillen om weer tot rust te komen. Mensen onderdrukken die reflex meestal uit gêne, en TRE probeert hem juist weer op te wekken.
Wil je weten hoe je op een andere manier rust in je hoofd krijgt zonder dat je ervoor moet gillen? Lees ook ons artikel over mind gardening, een rustigere methode om malende gedachten te ordenen.
Werkt het echt, of voelt het alleen zo
Hier wordt het ingewikkeld. De wetenschappelijke onderbouwing voor TRE en scream circles is dun. Er lopen een paar kleine studies, waaronder een pilotonderzoek aan de Universiteit van Kaapstad dat wijst op mogelijke verlaging van stress en angst na TRE-sessies, en een Amerikaans onderzoek bij veteranen met PTSS dat nog niet is afgerond. Maar grote, gerandomiseerde trials met een stevige controlegroep ontbreken vrijwel volledig.
Het idee dat schudden "neurogene tremors" opwekt die automatisch cortisol verlagen, komt vooral van Berceli zelf, niet uit onafhankelijk peer-reviewed onderzoek. Volgens Harvard Health is de stressrespons van je lichaam een complex samenspel van hormonen en het autonome zenuwstelsel, en is er geen eenvoudige knop die je met een paar minuten schudden omzet. Dat betekent niet dat scream circles nutteloos zijn, het betekent vooral dat de harde claims ("je lost trauma op") voorlopig vooruitlopen op het bewijs.
Waarom het toch aanslaat bij zoveel vrouwen
Los van de wetenschap is er een duidelijke verklaring waarom dit juist nu populair wordt: het is een tegenreactie op jarenlange optimalisatiedrang. Eerst moesten we meer stappen zetten, dan meer eiwitten eten, dan vroeger opstaan voor onze cortisol, en ondertussen bleef iedereen doodmoe. Scream circles bieden het tegenovergestelde: geen prestatie, geen target, alleen toestemming om even helemaal los te gaan.
Dat sociale aspect is minstens zo belangrijk als het gillen zelf. Je doet het in een groep, met mensen die hetzelfde voelen, zonder dat iemand je raar aankijkt. Dat gevoel van samen iets rauws delen, zonder dat het meteen een prestatie wordt, is precies waar veel vrouwen naar op zoek zijn na jaren van zelfoptimalisatie.
Moet je het gaan proberen
Als je gewoon op zoek bent naar een uitlaatklep voor dagelijkse stress, kan een scream circle geen kwaad. Het kost je een avond, het is sociaal, en zelfs als het "placebo" is, is een placebo die je daadwerkelijk rustiger laat voelen nog steeds een placebo die werkt voor jou. Veel deelnemers beschrijven een gevoel vergelijkbaar met een zware work-out: eerst uitgeput, daarna opgelucht.
Let wel op bij wie je het doet. Begeleiders van TRE en soortgelijke technieken zijn niet per definitie opgeleide therapeuten, en als je met echt trauma zit, is lichaamswerk in een groep geen vervanging voor traumagerichte therapie. Voor acute rouw, PTSS of zware angstklachten geldt: zoek eerst een gekwalificeerde behandelaar, en zie een scream circle als aanvulling, niet als oplossing.
Zoek je liever een rustigere, meer bewezen manier om stress te verlagen? Japans wandelen werkt volgens onderzoek beter dan de gewone stappenteller en vraagt niets anders dan een stevige wandeling.
De échte reden dat je dokter er niets van weet
Scream circles zijn ook een symptoom van iets groters: steeds meer vrouwen zoeken hun antwoorden buiten de spreekkamer. Niet omdat huisartsen incompetent zijn, maar omdat een consult van tien minuten weinig ruimte laat voor chronische stress, vage vermoeidheid of "ik voel me gewoon niet lekker in mijn vel". Online communities en viral trends vullen dat gat, voor beter of slechter.
Dat is precies waarom het zo belangrijk is om zelf kritisch te blijven. Een scream circle kan een fijne avond zijn. Het is geen medische behandeling, en de mensen die het aanbieden hebben daar meestal ook nooit beweerd dat het dat was, ook al suggereert de hashtag soms anders. Ga ervoor als je nieuwsgierig bent, maar hou je verwachtingen in lijn met wat er daadwerkelijk bewezen is. Wil je weten waarom steeds meer vrouwen voor dit soort alternatieven kiezen in plaats van naar de huisarts te gaan? Lees ook waarom vrouwen hun dokter steeds vaker inruilen voor Reddit.